Nhà văn Nguyên Ngọc tự nhận mình là một người ham sống. Quả thật có thể nhìn ra điều ấy trong tập sách Dọc đường dày dặn này, tuyển những bài viết và ghi chép của ông trên một hành trình sống đầy ắp trải nghiệm.
Những cuốn sách đã đọc, những con người đã gặp, những vùng đất đã lang bạt, được nhà văn Nguyên Ngọc ghi lại vừa chân thực, giàu cảm xúc, suy tư, luôn đặt ra những vấn đề lớn: trách nhiệm của người viết, dịch thuật và sự phát triển của dân tộc, sự vượt thoát của văn chương, những giá trị quá khứ bị lãng quên, tình yêu và chiến tranh, sự nghiệp giáo dục, con người tự chủ...
Trên những trang viết này, chúng ra nhận ra những trằn trọc khôn nguôi và tấm lòng tưởng yên ổn mà luôn xáo động của một người trí thức.
Theo mạch của Dọc đường - 1 (2022), Dọc đường 2 tiếp tục giới thiệu những tiểu luận về văn hóa, về Tây Nguyên, và đặc biệt, một phần hồi ký của nhà văn Nguyên Ngọc. Với văn hóa, ông luôn có suy ngẫm, bàn luận và đề đạt thật sáng láng; với Tây Nguyên, mảnh đất mà ông gắn bó máu thịt, trước sau ông vẫn đau đáu coi đó là xứ sở của vô số điều bí ẩn, nơi cần được thông hiểu và ứng xử đúng đắn, thấu lý đạt tình. Còn trong hồi ký, ông kể lại thật chi tiết, chân thực và vô cùng hấp dẫn những gì ông đã sống trải trong chiến tranh và thời bình, mà nhờ đó, chúng ta có thể biết thêm, nghĩ lại, hình dung rõ hơn những năm tháng khốc liệt, bi hùng, vừa đau thương vừa tuyệt đẹp, lãng mạn, lại cũng lắm khó khăn, thử thách, của chính ông và thế hệ.
Riêng tư và bè bạn, cá nhân và thời cuộc, chiến tranh và hòa bình, đổi mới và hội nhập, sống và viết... những nhịp đập dữ dội và đôi khi đầy khác biệt ấy, đã trở thành mối bận tâm lớn, thường xuyên nhất của Nguyên Ngọc. Mỗi một quan sát, hồi ức, đánh giá của ông đều thấm đẫm cảm xúc yêu thương, trân quý cuộc sống, con người và số phận.
Dọc đường - 2, vì thế, khơi gợi thái độ hướng về phía trước, tận hiến vô tư và hành động hiệu quả cho văn hóa, văn chương nghệ thuật, cho thế giới tinh thần rất cần những năng lượng mới của chúng ta...
Dọc đường 3 chọn lọc những bài viết của nhà văn Nguyên Ngọc trong khoảng 20 năm trở lại đây, trong đó, thật đáng chú ý, ngoài chủ đề Tây Nguyên máu thịt cơ hồ không thể nào kết thúc, sẽ còn có một vài bài viết đậm chất nghiên cứu về xứ Quảng, cố quận của ông, cũng là vùng đất tạo nên dấu ấn đậm nét trong lịch sử, văn hóa, cách mạng của dân tộc. Một phần hồi ký Nguyên Ngọc tiếp tục được giới thiệu và không kém phần thời sự, nhiều suy tư, trăn trở, chất vấn của nhà văn về đời sống văn học, văn hóa, về những biến động và thay đổi trong bối cảnh toàn cầu hóa, cũng sẽ xuất hiện ở cuốn sách này.
Thông tin tác giả Nguyên Ngọc
Nguyên Ngọc là bút danh của Nguyễn Văn Báu (ngoài ra ông còn có bút danh Nguyễn Trung Thành), sinh năm 1932 tại xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Ông là nhà văn, nhà báo, dịch giả, nhà nghiên cứu văn hóa có bề dày và chiều sâu sáng tác cũng như thái độ làm việc nghiêm túc trong nghệ thuật.
Sách đã xuất bản: Đất nước đứng lên; Mạch nước ngầm; Rẻo cao; Rừng xà nu; Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc; Đất Quảng; Tháng Ninh Nông; Tản mạn nhớ và quên; Nghĩ dọc đường; Lắng nghe cuộc sống; Bằng đôi chân trần; Đường chúng ta đi; Có một con đường mòn trên Biển Đông; Cát cháy; v.v.
Sách dịch: Độ không của lối viết (Rolland Barthes), Nghệ thuật tiểu thuyết (Milan Kundera); Rừng, Đàn bà, Điên loạn - Đi qua miền mơ tưởng Gia Rai (Jacques Dournes); Chiến tranh không có một khuôn mặt phụ nữ (Svetlana Alexievich); v.v.