Vốn không bị ràng buộc bởi các khuôn sáo đã xác lập, không có các truyền thống phổ biến tác động, không có các lối mòn, tư tưởng xã hội học được tự do xây dựng tòa nhà xã hội học một cách độc lập, tự mình gánh vác lấy mọi hậu quả. Trong phần lớn trường hợp, tự do như vậy đem lại các kết quả tích cực. Song, bên cạnh đó, cũng xuất hiện một hiện tượng khác đã được Simmel chỉ ra chính xác: Vì xã hội học là “khoa học non trẻ, nên tất cả những vấn đề có thể và không biết để vào đâu đều được gắn cho nó, - xứ Eldorado một lần nữa lại được khám phá ra dành cho những phần tử vô gia cư và không có đất đai: tính bất định và tính không thể bảo vệ ranh giới không thể tránh khỏi ở giai đoạn đầu đem lại cho mỗi người quyền tìm kiếm nơi cư trú ở đó”. Chúng ta có thể quan sát thấy thực tế này ở khắp mọi nơi. Không có cái gì hiện nay không được gọi là xã hội học! Các lược đồ ngu xuẩn nhất, các lý luận non nớt nhất, tất cả những thứ nông cạn nhất, tất cả những thứ đẻ non nhất đều được đem ra trưng bày đầy rẫy ở thị trường tinh thần dưới tên gọi lịch lãm là xã hội học. Lẽ nào cần phải nói rằng việc lạm dụng xã hội học như vậy đang xúc phạm đến nó! Lẽ nào cần phải kiên định rằng phẩm giá của xã hội học đòi hỏi phải đấu tranh chống lại sự lạm dụng như vậy!
Thông tin tác giả Pitirim Sorokin
Pitirim Sorokin (1889-1968) là một trong những nhà xã hội học có ảnh hưởng sâu rộng nhất thế kỷ XX, người sáng lập và giáo sư đầu tiên của Khoa Xã hội học - Đại học Harvard (1930). Ông là trí thức hàng đầu của nước Nga, từng là giáo sư Đại học Petrograd, song sự nghiệp của Sorokin đạt tới đỉnh cao vinh quang chính vào những năm 1930-1950. Sau khi sang Mỹ, Sorokin nhanh chóng khẳng định vị thế trong khoa học xã hội bằng hệ thống lý thuyết đồ sộ, kết hợp phân tích văn hóa, lịch sử, đạo đức và động lực thay đổi xã hội.
