Truyện Kiều không chỉ là một kiệt tác của văn học dân tộc mà còn tạo nên một hiện tượng văn hoá đặc biệt trong lịch sử văn chương Việt Nam. Vượt ra ngoài khuôn khổ của một tác phẩm, Truyện Kiều trở thành trung tâm của một hệ thống diễn giải, chú thích và sáng tạo phong phú, trải dài suốt hơn hai thế kỉ. Câu chuyện Kim – Vân – Kiều được xuất hiện dưới nhiều hình thức và ngôn ngữ khác nhau, phản ánh sức sống bền bỉ và khả năng lan toả mạnh mẽ của kiệt tác này trong đời sống tinh thần người Việt.
Bên cạnh các bản Truyện Kiều bằng chữ Nôm, mạch truyện Kim – Vân – Kiều còn xuất hiện trong sáng tác chữ Hán, tiêu biểu trong đó là Kim Vân Kiều lục – một tác phẩm văn xuôi chương hồi được sáng tác vào thế kỉ XIX bởi một hoặc một nhóm tác giả khuyết danh Việt Nam. Tác phẩm là minh chứng sinh động cho quá trình tiếp nhận, chuyển hoá Truyện Kiều trong không gian văn hoá Hán – Nôm, đồng thời góp phần mở rộng biên độ nghiên cứu về lịch sử văn bản và sự giao thoa thể loại trong văn học trung đại Việt Nam.
Kim Vân Kiều lục lần đầu tiên được nhắc đến lời tựa của Abel des Michels – Giáo sư tiếng Việt tại Trường Sinh ngữ phương Đông ở Paris – trong bản dịch Kim Vân Kiều tân truyện (Nhà xuất bản Leroux, Paris) xuất bản năm 1884. Kể từ đó, tác phẩm đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu uy tín trong và ngoài nước. Hiện nay, một số bản khắc in và chép tay của Kim Vân Kiều lục vẫn được lưu giữ tại các kho sách Hán Nôm ở Việt Nam, Pháp và Hà Lan.
